Monday, December 21, 2009

మనసులోని హరి మరవక తలచిన

23.
మనసులోని హరి మరవక తలచిన
యెనయ నిహపరము లే మరుదు
పెనగొన నాతనిపేరు నుడిగినను
తనకు మహానందము లే మరుదు


పుట్టించినాతని పొసగఁగ గొలిచిన 
యిట్టె వివేకం బే మరుదు
చుట్టి యతని దాసులకు మొక్కినను
పుట్టును గెలుచుట భువి నే మరుదు . 4-174

Saturday, December 19, 2009

మఱి విచారించఁ బోతే మంచము కిందే నూయి

22.
మఱి విచారించఁ బోతే మంచము కిందే నూయి
ఱాలు దింటా మలిగండ్లేఱఁగనేల--------
కుమ్మరావమునఁ జెంబు కోరి వెదకనేల
లోఁగుచుఁ బిండికూరలోన నలుపెంచనేల  4-135

Friday, December 18, 2009

పురుష జంతువులెల్ల పొంచి యాఁడు జంతువుల తరవాయి గొని వెంటఁ దగులుఁ గాని

21.
పురుష జంతువులెల్ల పొంచి యాఁడు జంతువుల
తరవాయి గొని వెంటఁ దగులుఁ గాని
ధర నాఁడు జంతువులు తగ పురుష జంతువుల
యిరవు వెదకఁ బోవు యిది యెట్టి మాయో 


సారెకు నర్థమునకు జనులెల్ల దాసులై
కోరి వెదకుచు దిరుగుదురు గాని
చేరువ యర్థములెల్ల జీవులకు దాసులై
యీరీతి వెదకవు యిది యెట్టి మాయో


లోకము నడవడిది లోనుగాక యిందుకెల్లా
యేకచిత్తమున నుంటే యెక్కుడు గాని
దాకొని శ్రీవేంకటేశు దాసుఁ డైన వానికిని
యేకముగఁ బంపుసేసు నేమి మాయో కాని . 4-134

Thursday, December 17, 2009

పెదవులచేటింతే పేదవాని కోపము

17.
పులుసు నంజినఁ గాని భూమిలో మిక్కిలి తీపు
తలపోయ నోటికి నితవు గానరాదు 4-106

18.
పెదవులచేటింతే పేదవాని కోపము 4-110

19.
వెన్నచేతఁ బట్టి నేయి వెదకినట్టు
యెన్నఁగ నీ వుండఁ గాను యెక్కడో చూచేను. 4-118

20.
ఆకాశము పొడవు ఆకాశమే యెరుఁగు
ఆకడ జలధిలోఁతు ఆ జలధే యెరుఁగు
నదుల యిసుకలెల్ల నదులే యెరుఁగును
కదిలి గాలి యిరవు గాలికే తెలుసు . 4-121 

యిరవగు జీవుల కెంత గలిగినా పర ధన కాంతలే బలు ప్రియము

16.
యిరవగు జీవుల కెంత గలిగినా
పర ధన కాంతలే బలు ప్రియము
నానా రుచులు యనంతము గలిగిన
కాని పదార్థమె కడుఁ దీపు
పానిన చదువుల పతన లుండఁగా
మానని దుర్భాష మాఁటలే హితవు. 4-96

Saturday, December 12, 2009

ఆస వొకటి యెంతయినాఁ దనియదు

15.
ఆస వొకటి యెంతయినాఁ దనియదు
వాసి యొకటి తన వంతులు మానదు
యీసొకటి శాంత మెరఁగని దిదె
మోసపు దేహికి ముక్తి యేదయ్యా
పాపమొకటి భవ బంధముఁ బాపదు
దీడన మొక్కటి ధీరత యొల్లదు
చూపొక టింద్రియ సుఖముల గెలువదు
యేపునఁ బ్రాణికి యెఱుకేదయ్యా
పాయ మొకటి చాపలములు మానదు
కాయ మొకటి తన కర్మము విడువదు 4-95

Friday, December 11, 2009

మిక్కిలిఁ జేసే పాపమే మీఁద నరకమై తోఁచు

14.
మిక్కిలిఁ జేసే పాపమే మీఁద నరకమై తోఁచు
నిక్కి తానే అద్వములో నీదై(డై) నట్లు
మహిఁ దొల్లి చూచి నూరే మదిలోనఁ దోఁచీని
గహనపు కాఁపురమే కల యై నట్లు
యెండ గాసే బయటనే యెక్కువ వెన్నెల గాసీ
దిండు రేయిఁ బగలొక్క దినమైనట్లు.  4-93

Wednesday, December 9, 2009

మహిలోన రోగములు మాన మందు గద్దు గాక

13.
మహిలోన రోగములు మాన మందు గద్దు గాక
సహజ గుణము మాన్పఁ జాలు మందు గలదా
తనరూప మద్దములో తగఁ జూడ వచ్చుఁ గాక
మనసు దా నద్దములో మరి చూడ వచ్చునా
నాలుకచే రుచులెల్ల నంజి చూడవచ్చుఁ గాక
జాలిఁ బడ్డ కన్నులచేఁ జవి గాన వచ్చునా  4-83

భూమ్మీద రోగాలను మాన్పేటందుకు మందులుంటాయి కాని మనిషి సహజ గుణాన్ని మార్చే మందులుండవు .
తన రూపాన్నైతే మనిషి అద్దంలో చూసుకోగలుగుతాడు కాని తన మనస్సును అందులో చూసుకోలేడుకదా . 
నాలుకతో రుచులను రుచి చూచి గ్రహించొచ్చు కాని కన్నులతో చూచి రుచిని గ్రహించటం సాధ్యం కాదు కదా.

Tuesday, December 8, 2009

పొల్లకట్టు దంచదంచఁ బోగులైనట్టు

12.
పొల్లకట్టు దంచదంచఁ బోగులైనట్టు
ముల్ల ముంటదీసి సుఖమున నుండినట్లు
చానిపిఁ జవి వేడితేఁ జప్పనైనట్టు
నూనె గొలిచి కుంచము నుసికిలినట్లు
తినఁ దిన వేమెల్లాఁ దీపైనట్టు
పనివడి చెఱుకునఁ బండు వండినట్లు . 4-80

Friday, December 4, 2009

కన్ను చూపుల సుఖము కడు నీ చక్కని రూపె

11.

కన్ను చూపుల సుఖము కడు నీ చక్కని రూపె
యెన్నఁగ వీనుల సుఖమిదె నీ పేరు
పన్ని నాలుక సుఖము పాదపు నీ తులసి
తనువుతోడి సుఖము తగు నీ కైంకర్యము
మనసులో సుఖము పాదపద్మము వాసన
పుట్టుగు కెల్ల సుఖము పొల్లు లేని నీ భక్తి
తొట్టికాళ్ళ సుఖము పాతురలాడుట.     4-78