అన్నమయ్య పలుకుబడులు - జాతీయములు

మనసులోని హరి మరవక తలచిన

2009-12-21T05:17:00.000+05:30

23.
మనసులోని హరి మరవక తలచిన
యెనయ నిహపరము లే మరుదు
పెనగొన నాతనిపేరు నుడిగినను
తనకు మహానందము లే మరుదు

పుట్టించినాతని పొసగఁగ గొలిచిన
యిట్టె వివేకం బే మరుదు
చుట్టి యతని దాసులకు మొక్కినను
పుట్టును గెలుచుట భువి నే మరుదు . 4-174

మఱి విచారించఁ బోతే మంచము కిందే నూయి

2009-12-19T21:56:00.000+05:30

22.
మఱి విచారించఁ బోతే మంచము కిందే నూయి
ఱాలు దింటా మలిగండ్లేఱఁగనేల--------
కుమ్మరావమునఁ జెంబు కోరి వెదకనేల
లోఁగుచుఁ బిండికూరలోన నలుపెంచనేల 4-135

పురుష జంతువులెల్ల పొంచి యాఁడు జంతువుల తరవాయి గొని వెంటఁ దగులుఁ గాని

2009-12-18T20:03:00.000+05:30

21.
పురుష జంతువులెల్ల పొంచి యాఁడు జంతువుల
తరవాయి గొని వెంటఁ దగులుఁ గాని
ధర నాఁడు జంతువులు తగ పురుష జంతువుల
యిరవు వెదకఁ బోవు యిది యెట్టి మాయో

సారెకు నర్థమునకు జనులెల్ల దాసులై
కోరి వెదకుచు దిరుగుదురు గాని
చేరువ యర్థములెల్ల జీవులకు దాసులై
యీరీతి వెదకవు యిది యెట్టి మాయో

లోకము నడవడిది లోనుగాక యిందుకెల్లా
యేకచిత్తమున నుంటే యెక్కుడు గాని
దాకొని శ్రీవేంకటేశు దాసుఁ డైన వానికిని
యేకముగఁ బంపుసేసు నేమి మాయో కాని . 4-134

పెదవులచేటింతే పేదవాని కోపము

2009-12-17T21:07:00.000+05:30

17.
పులుసు నంజినఁ గాని భూమిలో మిక్కిలి తీపు
తలపోయ నోటికి నితవు గానరాదు 4-106

18.
పెదవులచేటింతే పేదవాని కోపము 4-110

19.
వెన్నచేతఁ బట్టి నేయి వెదకినట్టు
యెన్నఁగ నీ వుండఁ గాను యెక్కడో చూచేను. 4-118

20.
ఆకాశము పొడవు ఆకాశమే యెరుఁగు
ఆకడ జలధిలోఁతు ఆ జలధే యెరుఁగు
నదుల యిసుకలెల్ల నదులే యెరుఁగును
కదిలి గాలి యిరవు గాలికే తెలుసు . 4-121

యిరవగు జీవుల కెంత గలిగినా పర ధన కాంతలే బలు ప్రియము

2009-12-17T05:12:00.000+05:30

16.
యిరవగు జీవుల కెంత గలిగినా
పర ధన కాంతలే బలు ప్రియము
నానా రుచులు యనంతము గలిగిన
కాని పదార్థమె కడుఁ దీపు
పానిన చదువుల పతన లుండఁగా
మానని దుర్భాష మాఁటలే హితవు. 4-96

ఆస వొకటి యెంతయినాఁ దనియదు

2009-12-12T02:52:00.000+05:30

15.
ఆస వొకటి యెంతయినాఁ దనియదు
వాసి యొకటి తన వంతులు మానదు
యీసొకటి శాంత మెరఁగని దిదె
మోసపు దేహికి ముక్తి యేదయ్యా
పాపమొకటి భవ బంధముఁ బాపదు
దీడన మొక్కటి ధీరత యొల్లదు
చూపొక టింద్రియ సుఖముల గెలువదు
యేపునఁ బ్రాణికి యెఱుకేదయ్యా
పాయ మొకటి చాపలములు మానదు
కాయ మొకటి తన కర్మము విడువదు 4-95

మిక్కిలిఁ జేసే పాపమే మీఁద నరకమై తోఁచు

2009-12-11T05:12:00.000+05:30

14.
మిక్కిలిఁ జేసే పాపమే మీఁద నరకమై తోఁచు
నిక్కి తానే అద్వములో నీదై(డై) నట్లు
మహిఁ దొల్లి చూచి నూరే మదిలోనఁ దోఁచీని
గహనపు కాఁపురమే కల యై నట్లు
యెండ గాసే బయటనే యెక్కువ వెన్నెల గాసీ
దిండు రేయిఁ బగలొక్క దినమైనట్లు. 4-93

మహిలోన రోగములు మాన మందు గద్దు గాక

2009-12-09T22:10:00.000+05:30

13.
మహిలోన రోగములు మాన మందు గద్దు గాక
సహజ గుణము మాన్పఁ జాలు మందు గలదా
తనరూప మద్దములో తగఁ జూడ వచ్చుఁ గాక
మనసు దా నద్దములో మరి చూడ వచ్చునా
నాలుకచే రుచులెల్ల నంజి చూడవచ్చుఁ గాక
జాలిఁ బడ్డ కన్నులచేఁ జవి గాన వచ్చునా 4-83

భూమ్మీద రోగాలను మాన్పేటందుకు మందులుంటాయి కాని మనిషి సహజ గుణాన్ని మార్చే మందులుండవు .
తన రూపాన్నైతే మనిషి అద్దంలో చూసుకోగలుగుతాడు కాని తన మనస్సును అందులో చూసుకోలేడుకదా .
నాలుకతో రుచులను రుచి చూచి గ్రహించొచ్చు కాని కన్నులతో చూచి రుచిని గ్రహించటం సాధ్యం కాదు కదా.

పొల్లకట్టు దంచదంచఁ బోగులైనట్టు

2009-12-08T03:42:00.000+05:30

12.
పొల్లకట్టు దంచదంచఁ బోగులైనట్టు
ముల్ల ముంటదీసి సుఖమున నుండినట్లు
చానిపిఁ జవి వేడితేఁ జప్పనైనట్టు
నూనె గొలిచి కుంచము నుసికిలినట్లు
తినఁ దిన వేమెల్లాఁ దీపైనట్టు
పనివడి చెఱుకునఁ బండు వండినట్లు . 4-80

కన్ను చూపుల సుఖము కడు నీ చక్కని రూపె

2009-12-04T21:32:00.003+05:30

11.

కన్ను చూపుల సుఖము కడు నీ చక్కని రూపె
యెన్నఁగ వీనుల సుఖమిదె నీ పేరు
పన్ని నాలుక సుఖము పాదపు నీ తులసి
తనువుతోడి సుఖము తగు నీ కైంకర్యము
మనసులో సుఖము పాదపద్మము వాసన
పుట్టుగు కెల్ల సుఖము పొల్లు లేని నీ భక్తి
తొట్టికాళ్ళ సుఖము పాతురలాడుట. 4-78

పన్నినఁ దొంతులపైఁ బడ నొక్క గుదియపెట్టువున్నతి మోఁదిన యట్టు

2009-09-27T05:15:00.000+05:30

10.
పన్నినఁ దొంతులపైఁ బడ నొక్క గుదియపెట్టువున్నతి మోఁదిన యట్టు
చెంతఁ బంటెఁడు పాలలో నొక చల్లబొట్టు చేమిరివెట్టినట్టు
యిల నంధకారపు టింటిలో నొకదీప మెత్తి మెఱసినట్టు 4-77

తొల్లి కలవే ఇవియు తొల్లి తానుఁ గలడే కల్లయునుఁ గాదు ఇది కడు నిజము గాదు

2009-09-15T20:37:00.000+05:30

9.          పాడి
తొల్లి కలవే ఇవియు తొల్లి తానుఁ గలడే
కల్లయునుఁ గాదు ఇది కడు నిజము గాదు.     IIపల్లవిII

కను దెరచినంతనే కలుగు నీ జగము
కనుమూసినంతనే కడు శూన్యమౌను
కనురెప్ప మరఁగుననె కలిమియును లేమియును
తన మనోభావనలఁ దగిలి తోఁచీని.           IIతొల్లిII

తలఁచినంతనె యెంత దవ్వయిన గాన్పించు
తలఁపు మరచినమతికి దట్టమౌఁ దమము
పొలసి మతిమరఁగుననె పుట్టుటలుఁ బోవుటలు
పలుచంచలవికారభావ మీ గుణము.      IIతొల్లిII

ముందు దాఁ గలిగితే మూఁడు లోకములుఁ గల
వెందు దా లేకుంటే నేమియును లేదు

అనలముఁ బొడగంటే నండనున్న మిడుతలు పనిలేకున్నా నందుఁ బడకుండీనా

2009-08-20T05:17:00.004+05:30

8.
అనలముఁబొడగంటే నండనున్నమిడుతలు
పనిలేకున్నా నందుఁ బడకుండీనా
పొనిఁగి చెలులఁగంటే పురుషులచూపులెల్లా
ననిశమునందు మీఁద నంటఁ బారకుండునా.

గాలపు టెఱ్రలఁ గంటే కమ్మి నీటిలో మీలు
జాలినాపసలఁ జిక్కి చావకుండీనా
అలరి బంగారుగంటే నందరి మనసులూను
పోలిమి నాపసఁ జిక్కి పుంగుడు గాకుండునా.

చేరి ముత్యపుఁ జిప్పల చినుకులు నినిచితే
మేరతేట ముత్యములై మించకుండీనా ౪-౬౬

తక్కిన చదువు లొల్ల తప్పనొల్లా చక్కఁగ శ్రీహరి నీ శరణే చాలు.

2009-07-25T04:31:00.009+05:30

దేసాళం
7.
తక్కిన చదువు లొల్ల తప్పనొల్లా
చక్కఁగ శ్రీహరి నీ శరణే చాలు. IIపల్లవిII

మోపులు మోవఁగ నొల్ల ములుగఁగ నొల్ల
తీపు నంజనొల్ల చేఁదు దినఁగ నొల్ల
పాప పుణ్యాలవి యొల్ల భవమునఁ బుట్టనొల్ల
శ్రీపతినే నిరతము చింతించుటే చాలు. IIతక్కినII

వడిగాఁ బరువు లొల్ల వగరింప నే నొల్ల
వెడఁగుఁ జీకటి యొల్ల వెలుగూ నొల్ల
యిడుముల వేఁడనొల్ల యెక్కువ భోగము లొల్ల
తడయక హరి నీ దాస్యమే చాలు. IIతక్కినII

అట్టె పథ్యము లొల్ల అవుషధము గొన నొల్ల
మట్టులేని మణుఁగొల్ల మైలగా నొల్ల
యిట్టె శ్రీవేంకటేశు నిరవుగ సేవించి
చుట్టుకొన్న యానంద సుఖమే చాలు. IIతక్కినII 4-65

విత్తొకటి వెట్టఁగా వేరొకటి మొలచునా

2009-07-06T21:22:00.003+05:30

5.

విత్తొకటి వెట్టఁగా వేరొకటి మొలచునా 4-42
6.
మోదముతో నొకమావి మొదలఁ బోసిన నీరు
పాదుకొని కొనకెక్కి ఫలించుఁ గాక
తల్లి భుజించిన వెల్లా తగు గర్భము శిశువు-
కెల్ల గాఁగఁ బరిణామ మిచ్చుఁ గాక
వోలినెంత జారి పడ్డా నూరకే యెవ్వరికైనా
నేలే యాధారమై నిలుచుఁ గాక. 4-59

ఆఁకలి గడు హెచ్చితే నన్నము రుచిగోరును

2009-06-28T19:07:00.008+05:30

3.
అడుకులు చక్కిలాలు ఆనవాలు నురుగులు
వడపప్పు మొదలుగా వాములకొలఁదులు. 4-5

4.
ఆఁకలి గడు హెచ్చితే నన్నము రుచిగోరును
జోకఁ బాపము హెచ్చితే సుకృతము గోరును

యెందు నెండఁ బడ్డఁగాని ఇంపునీడఁ గోరఁడు
కందువ సంసారియైనఁగాని మోక్షము గోరఁడు

కలయఁ జీఁకటియైతేఁ గాని దీప మిడుకోఁడు
ఇల నజ్ఞుఁడైనఁగాని యెరుక వెదకఁడు. 4-37

వొక మానఁ జేదూ వొకమానఁ దీపూ

2009-06-09T21:09:00.006+05:30

2.

వొక మానఁ జేదూ వొకమానఁ దీపూ
వొకని కజ్ఞానము వొకనికి జ్ఞానము
పగలు వెలుగు పై పై రాత్రి చీకటి
మొగి సురలకు మేలు ముంచి దైత్యులకుఁ గీడు
వెన్నెలలు చంద్రునందు వెడ యెండ సూర్యునందు. 4-5

వొకఁడు కనుదెరచి వున్నది లోకమను

2009-06-06T21:31:00.003+05:30

1.
వొకఁడు కనుదెరచి వున్నది లోకమను
వొకఁడు కన్నుమూ శొగి లేదనును
కడుపు నిండొకఁడు లోకము దనిసె నను
కడుపు వెలితైనఁ గడమను నొక్కడు
ముదిసి యొకం డనును మోక్షము చేర్వని
తుదఁ బుట్టొకఁడు దూరమనును. 4-4

మరల విచారించితే మంచము కిందే నుయ్యి

2009-06-01T18:44:00.004+05:30

67.
మరల విచారించితే మంచము కిందే నుయ్యి 3-569

68.
నారాయణ నీ నామ మహిమలకు
గోరఁ బోవుటకు గొడ్డలి దగునా
పరిగిన పిచ్చుకపై బ్రహ్మాస్త్రము
దొరకొని వూరకె తొడగిన యట్లు
కొచ్చి కొచ్చి యొక కొండంత కనకము
వెచ్చపుఁ బోకకు వెలయిడినట్లు
కదిసి సముద్రము గడచి వోడలో
జిదిసి యినుము దెచ్చినయట్లు. 3-574

69.

కొండంత పసిఁడి కలగూరకె వెలయిడిన-
నిండిన వివేకులకు నేరమిది గాదా
గుఱుతుగల రత్నంబు గుగ్గిళ్ళు గొనఁగ వెల-
పఱచుటే తనబుద్ధి పాడౌట గాదా
కామధేనువుఁ దెచ్చి కాసుకె వెలకొసఁగ
కామించ నధికులకు కడుఁ గొరత గాదా. 3-

అన్నమయ్యఅధ్యాత్మసంకీర్తనలు - 3వ సంపుటం సమాప్తం.

యిసుక లెక్కవెట్టితే నెంతైనాఁ గలదు

2009-04-29T13:11:00.005+05:30

౬౬.
యిసుక లెక్కవెట్టితే నెంతైనాఁ గలదు
అసముదించని పుణ్యాలటువంటివే

గోడ గడుగఁగఁ బోతేఁ గొనదాఁకా రొంపే
ఆడుకోలు తర్కవాదా లటువంటివే

మనసునఁ బాలు దాగితే మట్టు లేదు మేరలేదు
అనుగు సంసార భోగాలటువంటివే.౩-౫౬౮

యెంత వెలుఁగునకు నంతే చీకటి

2009-04-19T20:06:00.002+05:30

౬౫.
యెంత వెలుఁగునకు నంతే చీకటి
యెంత సంపదకు నంతాపద
అంతటా నౌషధము పథ్యమునకు సరి.

చేసిన కూలికి జీతమునకు సరి
పూసిన కర్మ భోగము సరి
వాసుల జన్మము వడి మరణము సరి.

మొలచిన దేహము ముదియుటకును సరి
తలఁచిన దైవము తనలోను.౩-౫౬౬

పగలే రేయి యీబడిఁ గొన్ని జీవులకు

2009-04-18T18:58:00.003+05:30

౬౩.
పగలే రేయి యీబడిఁ గొన్ని జీవులకు
వొగి నా రేయి పగలౌ నొకరికిని
నిలువెల్లా జేఁదే నెరిఁ గొన్ని వృక్షములు
కలదెల్లఁ దీపే కమ్మరఁ గొన్ని
ఇహమే పరము యెరిగితేఁ గొందరికి
మహిఁ బరమే ఇహము మరొకరికి.౩-౫౫౦

౬౪.
పలుచవులందు నెల్ల ప్రాణమే మిక్కిలి చవి
బలిమి తీపుల లోనఁ బ్రాణమే తీపు
యిలపైఁ బూజ్యుల లోన నింతులే కడుఁ బూజ్యులు.

తగు చుట్టరికాలలో ధనమే చుట్టరికము
జగతిఁ గట్టనికట్టు సంసారము
వగలైన గుణాలలో వైరమే నిజ గుణము.

తమలో నెవ్వరికైనాతమ జాతి తమ నేర్పు
తమకు నెక్కుడై తోఁచు తక్కువనరు.

ఎటువంటి అమృతగుళికలలాంటి మాటలు చెప్తున్నారన్నమయ్య గారు. ఆయన సంకీర్తనలలో నిక్షిప్తం చేసిన ఇటువంటి రత్నాలనేరుకొని మనమందరం మననం చేయటం, మన పిల్లలతో కూడా మననం చేయించటం మన బాధ్యత.

విత్తొకటి వెట్టితేను వేరొకటి మొలచునా

2009-04-16T18:22:00.006+05:30

౫౯.
విత్తొకటి వెట్టితేను వేరొకటి మొలచునా. ౩-౪౭౮

౬౦.
ఈతని నెఱఁగ కుంటే నిల స్వామి ద్రోహము
ఘాతల నేఱు గుడిచి కాలువ పొగడుట.౩-౫౩౬
౬౧.
పక్కన లోహముఁ బరుసము దాఁకిన
యెక్కువ నంతా హేమమే కాదా
మేదినీశుఁ డేమెలుఁతఁ బెండ్లాడిన
సాదించ నేలికసానే కాదా.౩-౫౩౯
౬౨.
కనురెప్ప మూసితేనే కడదాఁగె జగమెల్ల
కనుదెరచినంతనే కలిగెఁ దాను
కడుపు నిండినంతనే కైపాయ రుచులెల్లా
బెడిదపు టాఁకలైతేఁ బ్రియ మాయను.౩-౫౪౧

ఏ విత్తనం నాటితే ఆ మొక్కే మొలుస్తుంది కాని వేరొకటి మొలవదు కదా.
శ్రీవేంకటేశుని నెరుగకుంటే అది స్వామి ద్రోహమే అవుతుంది. నది ప్రక్కన జీవనం సాగిస్తూ నదినే పొగడాలి కాని ఓ చిన్న కాలువను పొగిడితే ఎలా.
పరుసము తాకితే ఇనుము బంగారమౌతుందంటారు. రాజుగారు ఏ స్త్రీని పెళ్ళి చేసుకుంటే ఆమే నౌకర్లను సాదించటానికి రాణీగారవుతుంది కదా.
కనురెప్ప మూసితే అంతటా చీకటే. ఈ జగత్తంతా తనకు కనపడదు. కాని కన్నులు తెరిస్తే మళ్ళీ ఈ జగమంతా కనిపిస్తుందికదా. కడుపు నిండినవాడికి రుచులెల్లా కైపెక్కినట్లే ఉంటాయి. కాని కరకర ఆకలేసే వాడికి అన్నీ రుచికరంగానే అనిపిస్తాయి.

చెలఁగి యధర్మము వుట్టింప నీకేల సృష్టింపఁగ మరి నీకేల

2009-04-15T18:44:00.002+05:30

౫౮.
చెలఁగి యధర్మము వుట్టింప నీకేల సృష్టింపఁగ మరి నీకేల
పులులను లేళ్ళ నొక్క కదుపుగా పులు మేపుదురటే మాధవుడా

గొనకొని పాషండుల దుర్భాషల క్రోధము సహింపరాదు
దనుజుల పుట్టువు వారలనుచు నిజతత్త్వజ్ఞానము నీ వియ్యవు
అనిశముఁ జూచిన వారికి మాకును అంతర్యామివి నీవు
పెనచి చీఁకటియు వెలుఁగును నొకచోఁ బెంచెదవేలా ముకుందుడా.

ఖలులు తామసపు దేవతార్చనలు కనుఁగొని యవి యోర్వగరాదు
నెలకొని వారలు నరకవాసులని నీ మీఁది భక్తియు నీ వియ్యవు
పొలుపుగ నిందరిలోపలఁ గ్రమ్మరఁ బూజగొనేటి వాడవు నీవే
చలమునఁ బుణ్యము పాపము నొకచో సరిచేతురటవే గోవిందుడా.౩-౪౬౯

కిందు పడి మఱికాని గెలుపెఱఁగ రాదు

2008-05-31T05:33:00.008+05:30

మాళవిశ్రీ
౧.కిందు పడి మఱికాని గెలుపెఱఁగ రాదు
కుటిలమతిఁ గని కాని గుణిఁ గానరాదు
యెండ దాఁకక నీడ హిత వెఱఁగ రాదు
తినక చేఁదునుఁ దీపు తెలియనే రాదు 1-11

యుధ్ధంలో ఎప్పుడో ఓసారయినా క్రిందపడి ఓటమికి గురి కాకుండా గెలవడం ఎలాగో తెలియదు.
దుష్టుడైన వానితో పరిచయం కలిగి ఆ దుష్టగుణము తెలియకుండా గుణవంతుడైనవానిని అతని సుగుణాలను కానలేము.
ఎండలో తిరిగి వేడిమినీ అనుభవిస్తేనే కాని చెట్టు నీడలోని హాయిని తెలియలేము.
చేదు రుచి చూసిన తర్వాతే తీపులోని తియ్యందనము అనుభవం లో కొచ్చేది.

వరాళి

౨.అడవిఁ బడినవాఁడు వెడలఁ జోటు లేక
తొడరి కంపల కిందు దూరినట్లు
తెవులు వడిన వాఁడు తినఁబోయి మధురము
చవి గాక పులుసులు చవిగోరినట్లు
తనవారి విడిచి యితరమైనవారి
వెనకఁ దిరిగి తా వెఱ్ఱైనట్లు 1-15

అడవిలో దారి తప్పినవాడు తిరిగి బయటికి వెళ్ళే మార్గం తెలియలేక ఆప్రయత్నంలో ముళ్ళ కంపలలో చిక్కు కున్నట్లు.
రోగిష్టి తియ్యనిదేమైనా తిందామనే కోరికతో నోటిలో ఉంచుకొని కూడా, అది నోటికి హితవు కాక పుల్లనివి రుచిగా తిందామని అనుకున్నట్లు.
తన వాళ్లను వదలి కానివారి చుట్టూ తిరిగి చివరికి వెఱ్ఱి వాడై మిగిలినట్లు.