పుచ్చినట్టి పండు బూఁజి లోననే వుండు

రామక్రియ
పుచ్చినట్టి పండు బూఁజి లోననే వుండు
బచ్చన కవితలు బాఁతి గావు యెందు

వుల్లిదిన్న కోమటూరక వున్నట్టు
జల్లెడ నావాలు జారిపోయినట్టు

నేతిబీరకాయ నేయి అందు లేదు
రాతివీరునికి బీరము ఇంచుకా లేదు.౨-౪౯౪

ఆకడ నావుఁగొంటే నావువెంట దూడయును

సామంతం
ఆకడ నావుఁగొంటే నావువెంట దూడయును
జోకలఁ గొన్నట్టివారి సొమ్మే కాదా
అరుగ విత్తినవాఁడు అరుగలోపలి కంది
ఆరితేరి పండితేను ఆతనిదే కాదా.౨-౪౪౧

పుట్టిన వానికినెల్లా భువి మరణము నిత్య-

లలిత
పుట్టిన వానికినెల్లా భువి మరణము నిత్య-
మట్టే చచ్చినవారి కవ్వల జననము.౨-౪౨౧

చీమకుఁ దనజన్మము చేరి సుఖమై తోఁచు

సామంతం
చీమకుఁ దనజన్మము చేరి సుఖమై తోఁచు
దోమకుఁ దనజన్మము దొడ్డ సుఖము
ఆమనియీఁగకు సుఖ మాజన్మమై తోఁచు
యేమిటా నెక్కువసుఖ మెవ్వరికేదయ్యా.

జంతురాసులకునెల్లా జననము లొక్కటే
అంతటాను మరణము లవియొక్కటే
చెంత నాహారనిద్రలు స్త్రీసుఖాలొక్కటే
ఇంతటా నిందుకంటే నెవ్వ రేమి గట్టిరయ్యా.౨-౪౦౯

కోపగించి చంకబిడ్డఁ గోరి తల్లి డించితేను

రామక్రియ
కోపగించి చంకబిడ్డఁ గోరి తల్లి డించితేను
పై పై నే పడుఁగాక పాసిపొయ్యీనా
వోపక నా నేరముల కొగి నీవు వేసరితే
నీపాదాలే గతిగాక నే మానేనా.

చదివించే అయఁగారు జంకించి చూచితేను
వొదిగి చదువుఁగాక వోపననీనా
యెదుటిగుణములకు నెంత నీవు దొబ్బినాను
యిదె నీకే మొక్కుదుఁగా కింక మానేనా.

చెక్కు మీటి పెంచినదాది వోయఁగాను
గక్కున మింగుటగాక కాదనీనా.౨-౪౦౦

బట్టబయటఁ దోలితేను బందె మేయుఁ బసురము

శుద్ధవసంతం
బట్టబయటఁ దోలితేను బందె మేయుఁ బసురము
పట్టి మేపితేను తన పనులుచేయు

బడి దప్పితే బంట్లు పరదేసులౌదురు
యెడయక కూడుకొంటే హితులౌదురు

చేవదలితే పెంచిన చిలుకైనా మేడలెక్కు
రావించి గుంటఁ బెట్టితే రామా యనును.౨-౩౪౧

వొక్క సంకీర్తనే చాలు వొద్దికై మమ్ము రక్షించఁగ

గుండక్రియ
వొక్క సంకీర్తనే చాలు వొద్దికై మమ్ము రక్షించఁగ
తక్కినవి భండారాన దాచి వుండనీ ౨-౩౩౮

చెప్పితే బాసునందురు చేసిన దోసములెల్లా

శ్రీరాగం
చెప్పితేఁ బాసునందురు చేసిన దోసములెల్లా౨-౩౧౨

అంగనల చూపులు ఆరతుల వంటివి

శుద్ధవసంతం
అంగనల చూపులు ఆరతుల వంటివి
కాంతల పలుకులెల్లా కప్పురాల వంటివి
వెలదుల కాగిళ్ళు విడిదింట్ల వంటివి ౨-౨౯౨

మరుని తండ్రికిని మఱి చక్కదనమెంత

శ్రీరాగం
మరుని తండ్రికిని మఱి చక్కదనమెంత
సిరిమగని భాగ్యము చెప్పనెంత
పురుషోత్తము ఘనత పొగడఁగ నిఁక నెంత
గరిమ జలధిసాయి గంభీరమెంత.

వేవేలు ముఖాలవాని విగ్రహము చెప్పనెంత
భూవల్లభుని వోరుపు పోలించనెంత
వావిరి బ్రహ్మతండ్రికి వర్ణింప రాజసమెంత
యేవల్లఁ జక్రాయుధుని కెదురెంచనెంత.

అమిత వరదునికి ఔదార్య గుణమెంత
విమతాసురవైరి విక్రమమెంత
మమతల నలమేలుమంగపతి సొబగెంత
అమరశ్రీవేంకటేశుఁ ఆధిక్యమెంత.౨-౨౭౯

సతులతో నవ్వులు చందమామ గుటుకలు

ముఖారి
సతులతో నవ్వులు చందమామ గుటుకలు
మతి తలపోత లెండమావులనీళ్ళు
రతులలో మాటలు రావిమానిపువ్వులు
తతి విరహఁపు కాఁక తాటిమానినీడ.

లలనలజవ్వనాలు లక్కపూసక పురులు
నెలకొని సేసేబత్తి నీటిపై వ్రాత
చెలువపు వినయాలు చేమకూరశైత్యాలు
కొలఁదిలేని ననుపు గోడ మీఁది సున్నము.

పడతుల వేడుకలు పచ్చి వడఁగండ్ల గుళ్ళు
కడుమోవి తీపు చింతకాయకజ్జము.
౨-౨౬౮

ఎంత సోదించి చూచినా యెన్నెన్ని చదివినా

దేసాక్షి
ఎంత సోదించి చూచినా యెన్నెన్ని చదివినా
వింతలైన నీమూర్తి వెసఁ దెలిసేమా. IIపల్లవిII

లోకములో సముద్రము లోతు చెప్పగ రాదట
ఆకాశ మింతింతని యనరాదట
మేకొని భూరేణువులు మితివెట్టఁగ రాదట
శ్రీకాంతుఁడ నీ మహిమ చెప్పి చూప వశమా. IIఎంతII

అల గాలిదెచ్చి ముడియఁగాఁ గట్ట రాదట
వెలయఁ గాలము గంటువేయరాదట
కలయ నలుదిక్కుల కడగానఁగ రాదట
జలజాక్ష నీరూపు తలపోయగలనా. IIఎంతII

కేవలమైన నీమాయ గెలువనే రాదట
భావించి మనసుఁ జక్కఁ బట్ట రాదట
దేవ యలమేల్మంగ పతివి నీశరణే గతి
శ్రీవేంకటేశ నిన్నుఁ జేరికొట్ట వశమా. IIఎంతII ౨-౨౬౨

ధరణి నెందరెన్ని తపములుఁ చేసినాను

దేసాళం
ధరణి నెందరెన్ని తపములుఁ చేసినాను
హరి కృప గలవాఁడే అన్నిఁటాఁ బూజ్యుడు. IIపల్లవిII

మితిలేని విత్తులెన్ని మేదినిపైఁ జల్లినాను
తతితో విత్తినవే తగఁ బండును
యితర కాంతలు మరి యెందరుఁ గలిగినాను
పతి మన్నించినదే పట్టపుదేవులు. IIధరII

పాలుపడి నరులెన్ని పాట్లఁ బడి కొలిచినా-
నేలిక చేపట్టినవాఁడే యెక్కుడు బంటు
మూలనెంత ధనమున్నా ముంచి దానధర్మములు
తాలిమితో నిచ్చినదేఁ దాపురమై నిల్చును. IIధరII

యెన్నికకుఁ గొడుకులు యెందరుఁ గలిగినాను
యిన్నిటా ధర్మపరుడే యీడేరును
వున్నతిఁ జదువులెన్ని వుండినా శ్రీవేంకటేశు
సన్నుతించిన మంత్రమే సతమై ఫలించును. IIధరII

మలమూత్రంబుల మాంసపు ముద్దకు

శ్రీరాగం
మలమూత్రంబుల మాంసపు ముద్దకు
కులగోత్రంబుల గుఱిఁ గలిగె
తొలులు తొమ్మిదగు తోలుఁ దిత్తికిని
పిలువగఁ బేరునుఁ బెంపునుఁ గలిగె.

నెత్తురు నెమ్ముల నీరుబుగ్గకును
హత్తిన కర్మము లటుఁ గలిగె
కొత్త వెంట్రుకల గుబురుల గంతికి
పొత్తుల సంసార భోగముఁ గలిగె.

నానా ముఖముల నరముల పిడుచకు
పూనిన సిగ్గులు భువిఁ గలిగె
ఆనుక శ్రీవేంకటాద్రిపుఁ డేలగ
దీనికిఁ బ్రాణము తిరముగఁ గలిగె.౨-౨౫౧

పొరుగు వాని చేఁత ఆ పొరుగువాఁడు మెచ్చడు

కాబోది
పొరుగు వాని చేఁత ఆ పొరుగువాఁడు మెచ్చడు
నరుల కర్మములు నానా విధాలు
కడఁగి దరిద్రుని మాట కలవాని కింపుగాదు
బెడగు జీవుల పొందు పెక్కురీతులు. ౨-౨౪౭

తీపు వలెనే వుండు దిష్టపు పదార్ధాలు

శుద్ధవసంతం
తీపు వలెనే వుండు దిష్టపు పదార్ధాలు
మేపుగొంటే మీసాలమీఁది తేనౌను
యేపున నాసవిడిచి యేరుపడి వుంటేను
మూపున గట్టిన చద్దిమోపించును. ౨-౨౪౦

తింటేనే విషమెక్కు దిష్టముగ విషలత

గుజ్జరి
త్రికరణశుద్ధిగఁ జేసినపనులకు దేవుఁడు మెచ్చును లోకము మెచ్చును ౨-౨౩౬.

ముఖారి
పాలించే మగఁడు గలపడతి కేడ చింత
కలిమి గలవానికి కడమ లేదు
కుట్టిచాతనివారికిఁ గొంకు లేదు. ౨-౨౩౭.


కుట్టిచాతనివారు=?

గుండక్రియ
తింటేనే విషమెక్కు దిష్టముగ విషలత
కంటేనే వలపెక్కుఁ గాంతలను
అంటిముట్టి కాఁగిట నలముకొంటేఁ గనక
మంట గలసిన భ్రమ మానలేదు
మెట్టితేనే కఱచును మెలుపు తోడుతఁ బాము
పట్టితే విడువనీదు పచ్చని పైడి
దట్టమై మేన సొమ్ములు తగులుకొంటేగనక
తొట్టివెల్లిఁ బోయినాస తొలఁగ నీదు. ౨-౨౩౮.

హరిఁ గొలువని కొలువులు మఱి యడవిఁ గాసిన వెన్నెలలు

ధన్నాసి
హరిఁ గొలువని కొలువులు మఱి యడవిఁ గాసిన వెన్నెలలు
గరిమల నచ్యుతు వినని కథలు భువి గజస్నానములు
పరమాత్మునికిఁ గాని తపంబులు పాతాళముల నిధానములు
మరు గురునికిఁ గాని పూవుల పూజలు మగడు లేని సింగారములు


వైకుంఠుని నుతియించని నుతులు వననిధిఁ గురిసిన వానలు
ఆ కమలోదరుఁ గోరని కోరికె లందని మాని ఫలంబులు
శ్రీకాంతునిపైఁ జేయని భక్తులు చెంబు మీఁది కనకఁపుఁ బూత
దాకొని విష్ణుని తెలియని తెలువులు తగ నేటినడిమి పైరులు


వావిరిఁ గేశవు నొల్లని బదుకులు వరతఁ గలపు చింతపండు
గోవిందుని కటు మొక్కని మొక్కులు గోడ లేని పెను చిత్రములు
భావించి మాధవుపై లేని తలఁపులు పలు మేఘముల వికారములు
శ్రీవేంకటపతి కరుణ గలిగితే జీవులకివియే వినోదములు. ౨-౨౩౫

కాంతఁ దలచుకొంటేనే కామోద్రేకము వుట్టు

సామంతం
కాంతఁ దలచుకొంటేనే కామోద్రేకము వుట్టు
చింతకాయ తొక్కు చూచితేనే నోరూరు
వీనుల మంచి మాటలు వింటేనే సంతోషమబ్బు
ఆనించితే నాలుకనే ఆరు రుచులుఁ దెలిసీ. ౨-౨౩౪

ఆడి వచ్చిన బిడ్డని అపరాధిఁ జేసి తల్లి

వరాళి
నిదిరించితేఁ గాలము నిమిషమై తోచు ౨-౨౧౨

ధన్నాసి
ఆడి వచ్చిన బిడ్డని అపరాధిఁ జేసి తల్లి
వోడక యన్నము వెట్టకుండ వచ్చునా
వేడుకకాఁడు చిల్కకు వింతమాట లెల్లానేర్పి
ఆడినట్టే యాడితేను అదలించ వచ్చునా ౨-౨౧౪